Tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội

Nếu như trước đây bộ luật hình sự 1999 chỉ để tên điều luật là tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng thì nay theo quy định tại điều 126 BLHS 2015, tên điều luật đã được bổ sung thêm hành vi giết người do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội.

law-gavel-book

Khách thể của tội phạm :

Tội phạm này xâm phạm quyền sống của người khác.

Mặt khách quan của tội phạm :

Giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng là hành vi của một người vì bảo vệ lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác hay bảo vệ lợi ích của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức mà đã chống trả lại một cách rõ ràng là quá mức cần thiết gây hậu quả chết người.

Giết người trong trường hợp do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội là hành vi của người tiến hành bắt giữ người phạm tội khi không còn biện pháp nào khác đã sử dụng vũ lực rõ ràng là quá mức cần thiết làm cho người bị bắt giữ chết.

Tội phạm giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đang thể hiện ở các dấu hiệu:

– Có hành vi xâm phạm các lợi ích hợp pháp đang xảy ra trên thực tế hoặc đe dọa tức khắc xảy ra.

– Người phòng vệ nhằm ngăn chặn hành vi gây thiệt hại đã sử dụng biện pháp vũ lực gây hậu quả chết người.

– Biện pháp phòng vệ là quá mức cần thiết. Việc đánh giá vượt quá giới hạn cần thiết phải căn cứ vào nhiều yếu tố khác nhau như tầm quan trọng của quan hệ xã hội cần được bảo vệ, tính chất mức độ nguy hiểm của hành vi xâm hại, biện pháp phòng vệ mà người phòng vệ đã sử dụng, hoàn cảnh cụ thể lúc và nơi thực hiện biện pháp phòng vệ.

– Đối tượng bị bắt giữ là người phạm tội đã có hành vi bỏ trốn, chống lại sự bắt giữ

– Việc dùng vũ lực để bắt giữ người phạm tội khi không còn biện pháp nào khác

– Hậu quả xảy ra là nạn nhân bị chết.

– Hậu quả chết người xảy ra là vượt quá mức cần thiết.

Để xem xét hành vi của lực lượng tiến hành việc bắt giữ có phải là vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội hay không cần phải căn cứ vào mối tương quan giữa lực lượng tiến hành bắt giữ và người bị bắt giữ; tính chất, mức độ nguy hiểm, cường độ tấn công chống lại việc bắt giữ, vũ khí, phương tiện của hành vi chống trả của người bị bắt giữ.

Chủ thể tội phạm :

Là bất kỳ người nào từ đủ 16 tuổi trở lên có năng lực TNHS

Mặt chủ quan của tội phạm :

Tội phạm được thực hiện do lỗi cố ý :

Động cơ nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, của Nhà nước, xã hội, quyết tâm bắt giữ người phạm tội.