Luật HNGĐ năm 2014 đã ghi nhận “Chế độ tài sản theo thỏa thuận”bên cạnh“Chế độ tài sản theo Luật định”tức là khái niệm “Hợp đồng tiền Hôn nhân” này đã được cụ thể hóa tại quy định trong pháp luật của nước ta. Nhất là ngày nay, chuyện ly hôn đã trở thành bình thường và phổ biến. Khi đó, chuyện hôn nhân tiếp theo của các cặp vợ chồng đã có tài sản riêng và con riêng trước đo… trở thành phức tạp nếu không được thỏa thuận trước.

hop-dong-hon-nhan

Thỏa thuận về chế độ tài sản trước khi kết hôn

Khoản 1 Điều 28 Luật HNGĐ 2014 quy định như sau: “Vợ chồng có quyền lựa chọn áp dụng chế độ tài sản theo luật định hoặc chế độ tài sản theo thỏa thuận.” .

Nếu hai bên lựa chọn chế độ tài sản theo thỏa thuận thì việcthỏa thuận này phải được lập trước khi 2 bênkết hôn, bằng hình thức văn bản có công chứng hoặc chứng thực. Chế độ tài sản của vợ chồng theo thỏa thuận được xác lập kể từ ngày 2 bên đăng ký kết hôn.

Nội dung của thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng

Nội dung của thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng do các bên thỏa thuận nhưng phải có những nội dung cơ bản quy định tại Điều 48 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, bao gồm những nội dung:

  • Tài sản được xác định là tài sản chung và tài sản riêng của vợ, chồng
  • Quyền và nghĩa vụ của vợ, chồng đối với các tài sản chung, tài sản riêng và những giao dịch có liên quan và tài sản để bảo đảm nhu cầu thiết yếu của gia đình
  • Về điều kiện, thủ tục và nguyên tắc phân chia tài sản khi chấm dứt chế độ tài sản
  • Nội dung khác có liên quan.

Sửa đổi, bổ sung nội dung của thỏa thuận

Theo Điều 49 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và Điều 17 của Nghị định 126 Hướng dẫn của Chính phủ thì trong thời kỳ hôn nhân, vợ chồng có quyền thỏa thuận để sửa đổi, bổ sung một phần hoặc là toàn bộ nội dung của chế độ tài sản đó, hoặc chọn áp dụng chế độ tài sản theo luật định.

  • Nội dung của việc sửa đổi, bổ sung thỏa thuận về chế độ tài sản theo thỏa thuận cũng phải được thực hiện bằng hình thức lập thành văn bản có công chứng hoặc chứng thực.
  • Thỏa thuận sửa đổi và bổ sung nội dung của chế độ tài sản của vợ chồng này sẽ có hiệu lực từ ngày được công chứng hoặc là chứng thực.
  • Quyền và nghĩa vụ về tài sản phát sinh trước thời điểm việc sửa đổi và bổ sung chế độ tài sản của vợ chồng có hiệu lực vẫn có giá trị pháp lý trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Trường hợp thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ chồng bị vô hiệu

Theo Điều 50 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 và Điều 6 Thông tư liên tịch 01/2016 thì thỏa thuận về chế độ tài sản của vợ, chồng có thể bị Tòa án tuyên bố vô hiệu toàn bộ hoặc vô hiệu một phần:

  • Không tuân thủ điều kiện có hiệu lực của giao dịch được quy định tại Bộ luật dân sự 2015 và các luật khác có liên quan;
  • Vi phạm nguyên tắc chung về chế độ tài sản của vợ, chồng
  • Vi phạm quyền và nghĩa vụ của vợ, chồng trong việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình
  • Vi phạm giao dịch liên quan đến nhà là nơi ở duy nhất của vợ, chồng
  • Nội dung vi phạm giao dịch đối với người thứ ba ngay tình có liên quan đến tài khoản ngân hàng, tài khoản chứng khoán và động sản khác mà quy định của pháp luật không phải đăng ký quyền sở hữu và quyền sử dụng.
  • Nội dung của thỏa thuận này vi phạm nghiêm trọng quyền được cấp dưỡng và quyền được thừa kế và quyền cũng như lợi ích hợp pháp khác của cha, mẹ, con và thành viên khác của gia đình.

Các bên vợ chồng hoàn toàn có thể dựa vào quy định pháp luật hiện hành để thực hiện “hợp đồng tiền hôn nhân” để giúp cho các bên tránh được tình trạng tranh chấp về tài sản trong thời kỳ hôn nhân và khi ly hôn.